Terim olarak hava durumu ile anlatılmak istenilen atmosfer üzerinde oluşan meteorolojik olaylardır. Atmosfer içinde meydana gelen olayları anlatmak için hava durumu terimleri olan soğuk, sıcak, yağmurlu, karlı gibi kavramlar kullanılır. Tüm bu terimler atmosferin o anki durumunu anlatır. Hava durumu sabit bir yerde belirli zaman diliminde ortaya çıkan atmosfer koşullarıdır.

Bir bölgede hava durumu koşullarını belirleyen en önemli etkenlerden biriside şüphesiz iklimdir. Hava durumu belirtilirken içerisinde iklim koşulları da yer alabilir. Örneğin bir bölgenin iklimi rüzgarlılık, sert soğuklar olabilir. Aynı bölge için hava durumu anlatılırken soğuk denilebilir.

İklim ve hava durumu çok farklı terimlerdir. Aralarındaki en büyük fark ise zaman ve belirtilen bölgedir. Hava durumunda kısa zaman dilimlerinden ve küçük bölgelerden bahsedilirken, iklimde geniş alanlar ve uzun vadeli durumlar belirtilir.

Örneğin: Marmara Bölgesinde kışı soğuk ve sert geçer. Cümlesinde iklimden bahsedilir. Ancak Bursa bugün yağışlı ve 26 derece dediğimizde hava durumundan bahsedilir. İklim oldukça geniş bölge içinde ve yıllar boyu değişmeyen ortalama hava koşullarını belirtir.

İklim nedir?

Geniş alanlarda ve uzun yıllar içinde aynı kalan ortalama hava şartları olarak tanımlanır. Uzun zaman dilimleri içerisinde ortaya çıkan ve çevreyle etkileşimi olan bir terimdir. İklim o bölgenin hava olayları bakımından nasıl olduğunu tarif eder.

İklime ait bazı haritalar ise şunlardır;

İzoterm Haritası:Eş sıcaklık eğrileriyle çizilen ve yeryüzündeki sıcaklık dağılışını gösteren harita türüdür.

İzorbar Haritası: Eş basınç eğrileriyle çizilen ve yeryüzündeki basınç dağılışını gösteren haritalardır.

İzoyet Haritası: Eş yağış eğrileriyle çizilen ve yeryüzündeki yağış dağılışını gösteren haritalardır.

Ülkemizde farklı yerlerde değişik iklim tipleri görülmektedir. Bunun nedenleri ise şunlardır;

Enlem
Yükselti
Kara ve denizlerin dağılımı
Ülkemizin orta kuşakta yer alması

hava

Hava durumu nedir?

Sabit bir bölgede ve kısa zaman dilimlerinde etkili olan atmosfer koşulları olarak tanımlanır. Bahsettiğimiz bölgenin o zaman dilimi içerisinde maruz kaldığı atmosfer koşulları sonucunda ortaya çıkan meteorolojik durumu anlatır.

İklim ve Hava Durumu arasındaki farklar

İklim
Geniş bölgelerde uzun zaman dilimlerinde devam eden atmosfer olaylarıdır.
İklim Klimatoloji bilim dalı tarafından incelenir.
İklimde değişkenlik azdır.
İklim belirtilirken kurak, yağışlı, soğuk ve sıcak ifadeleri kullanılır.
Hava Durumu
Küçük bölgelerde kısa zamanda görülen atmosfer olaylarıdır.
Meteoroloji bilim dalı inceler.
Hava durumunda değişkenlik fazladır.
Belirtilirken güneşli, rüzgarlı, yağmurlu, karlı ifadeleri kullanılır.

Yaşadığımız bölgedeki ekonomik faaliyetler coğrafi şartlar ile doğrudan alakalıdır. Coğrafi koşulları elverişli olan yerlerde her zaman ekonomik olarak gelişim görülmüştür. Bunun başlıca temel iki nedeni vardır. Birincisi insan ihtiyaçları, ikincisi ise ulaşım kolaylığıdır.

İnsanlar hayatlarını daha ılıman iklim koşullarının bulunduğu, mevsimlerin ılık geçtiği ve zorlu hava koşullarının bulunmadığı alanlarda sürdürmek isterler. Çünkü bu unsurlar sağlandığı zaman ulaşım, sosyal ihtiyaç gibi herşey kendiliğinden kolaylaşır.

İnsanların bu bölgeleri tercih etmeleri ile orada nüfus yoğunluğu görülmektedir. Artan nüfus ile bölgede ekonomik hareketlilikte gözlemlenir. Çeşitli sanayi kuruluşları ve ekonomik unsurlar ise insan gücü ihtiyacı, ulaşım hizmetleri ve pazar arayışları için bu bölgelerde yerleşim kurmayı tercih ederler.

ekonomi
Ülkemizde Marmara Bölgesini ele alacak olursak;

İstanbul, Bursa, Kocaeli gibi illerde ekonomik anlamda büyük katkılar sağlayan sanayi üretimi yapılmaktadır. Bölgede elde edilen ürünlerin Avrupa’ya ve başka dünya ülkelerine gönderilmesi oldukça kolaydır. Kara ve deniz ulaşımının yanı sıra hava yoluyla bile üretilen ürünler çeşitli bölgelere gönderilir.

Coğrafi şartların sağladığı bu kolaylıklar sanayi kuruluşlarının Marmara, Ege gibi bölgelerde bulunmasını sağlamıştır. Çünkü bu bölgelerde yılın her günü kesintisiz bir ulaşım sağlanmaktadır. Ayrıca yerleşim olarak insanlar bu bölgeleri tercih etmektedirler.

Ülkemizin doğusundaki illeri ele alacak olursak dağlık yapısı ve sert kışları ulaşımda sorunlar yaratmaktadır. Ayrıca elde edilen ürünlerin pazara ulaştırılması da bir hayli zahmetli olacaktır. Bölgede az miktarda insan iş gücünün bulunması da coğrafi koşulların etkilerinden kaynaklanır.

Marmara bölgesi ülkemizin ekonomik faaliyetler bakımından en gelişmiş ülkesidir. Bunun nedeni bölgenin coğrafi koşulları nedeniyle sağladığı kolaylıklardır. Örnek vermek gerekirse bölge geniş düzlüklerden oluşurken ayrıca ulaşım çok kolaydır. Deniz, hava ve kara yolları ile bölgede ulaşım kolaylıkla sağlanabilmektedir.

Ülkemizin yurt dışına açılan bir penceresi olan Marmara bölgesi ticaret açısından oldukça gelişmiştir. Bunun temel nedeni ise sanayi kuruluşları ve merkezlerinin bölgede yer almasıdır. Bursa, Kocaeli, Gebze ve İstanbul’da birçok önemli sanayi kuruluşu yer alır.

Dünyanın en kalabalık şehirlerinden biri olan İstanbulda ise her kuruluşun bir temsilcisi bulunmaktadır. Bunun nedeni pazarlama faaliyetlerinin bu bölgeden yapılmasıdır. Marmara bölgesinde üretilen ürünler ulaşım kolaylığı nedeniyle yurdun dört bir yanına hatta ülke dışına satılabilmektedir. Bölgede ulaşımın kolay olmasının nedeni ise coğrafi koşullardan ibarettir.

Bölgede geniş düzlükler ve ovalar bulunur. Buralarda yapılan geniş ve düz yollar ulaşımın kolay olmasını sağlamıştır. Ayrıca hava limanları ve bölgenin denize kıyısı olması özellikle dış ticaretin gelişmesine katkı sağlamıştır. Doğal limanlar sayesinde yük gemileri ile dünyanın diğer uçlarına kadar ürün gönderilmektedir.

Sanayi kuruluşlarının genel olarak Marmara bölgesinde kurulmasının temel nedeni ise alt yapı sistemlerinin rahat yapılması, düz araziler üzerine kurulan fabrikaların ürün sevkiyatını ve iş yerine olan ulaşımı kolaylaştırması en büyük etkendir.

marmara bölgesi

Marmara bölgesinde ekonomik faaliyetlerin gelişmiş olmasının temel nedeni sahip olduğu coğrafi koşullardır.

Marmara bölgesindeki önemli ekonomik etkenlerden biri de tarımsal faaliyetlerdir. Bölgenin geniş düzlüklerindeki verimli topraklar tarıma oldukça elverişlidir. Bölge coğrafi koşulları gereği sulak arazilere sahiptir. Ayrıca iklimsel olarak tarıma el verişli bir iklimi vardır. Bu nedenle bölgede elde edilen tarımsal ürünlerin yelpazesi oldukça geniştir.

Coğrafi koşulların ticarete etkisini en fazla hisseden bölgemiz ise doğu anadolu bölgemizdir. Bu bölgede engebeli araziler ve yükseltiler sanayileşmenin önüne geçtiği kadar tarımsal faaliyetlerin yapılmasını da engellemektedir.

Ticaret ve sanayinin oluşumundan en etkili unsur coğrafi koşullardır. Çünkü sanayi kuruluşları ham madde temini, üretilen ürünlerin pazarlanması ve sevkiyat gibi konularda ulaşımı kullanırlar. Bu nedenle coğrafi koşulların ulaşıma en olanaklı olduğu alanlarda sanayi kuruluşları genellikle görülür. Ticari faaliyetlerde bunun gibi coğrafi koşullardan etkilenir.

Deniz, hava ve kara yolu ile ulaşımda en kolay bölgelerimiz Marmara ve Ege bölgesidir. Ticaretin yoğun yapıldığı Avrupa ve Ortadoğuya en yakın olan bu bölgeler tüm ulaşım imkanlarına sahiptir. Bu nedenle yoğun olarak sanayi kuruluşlarına, ticari faaliyetlere Marmara Bölgesinde rastlanır.

Keşke doğada var olan varlıklardan biri olsaydım dediğiniz mutlaka olmuştur. Bende hayatımda keşke bir göl olsam ve tüm canlılara su versem, hayat versem dediğim olmuştur. Eğer bir göl olsaydım Marmara Bölgesi’nde göl olmak isterdim. Çünkü burada insanların sayısı ve canlı çeşitliliği oldukça fazla.

Ne kadar çok canlı o kadar çok fayda sağlayabilirim. Benim özelliklerim ise tertemiz suyu, içine hiç çöp atılmamış olmamdır. Berrak suyumda yüzen balıklar, kurbağalar, yengeçler ve gelip benden su içen kuşlar hayat bulurlar. Hatta insanlar çeşitli sistemler ile evlerine kadar benim suyumu götürebilirler.

İçimde yaşayan binlerce türe hayat vermek benim için en güzel duygulardan biridir. Eğer Marmara’da göl olma şansım yoksa İç Anadolu bölgesinde göl olmayı isterdim. Bu bölgede göl sayısı oldukça az ve canlıların su ihtiyacı var. Oralara giderek doğa ve çevreye hayat verebilirim. İşte o zaman çok mutlu olur ve hayatıma devam ederdim.

Dünyamız uzay üzerinde yer alan sadece küçük bir noktadır. Bizler için devasa büyüklükte gözüken gezegenimiz dünya aslında güneş sisteminde bulunan bir gezegendir. Uzayda yer alan sayısı bilinmeyen gezegen içinde Samanyolu galaksi içinde yer alan, güneş sistemine dahil bir gezegendir.

Dünya üzerinde birçok canlı yaşamaktadır. Gezegenimizin üzeri 3/4 oranında sularla kaplı olup yalnızda 1/4’lük kadarı karadır. Uzaydan bakıldığında masmavi ve üzerini beyaz bulutlarla kaplanmış olarak görülür. Gezegenimiz üzerinde birçok canlı uyum içerisinde yaşamaktadır. Oksijen ve su canlılığın temelini oluşturmaktadır.

yastiksavasi

Gezegenimiz dünya üzerinde mevsimler yaşanmakta ve buna bağlı olarak hava koşulları değişmektedir. Dünyanın şekline değinecek olursak üstten basık geoit şeklindedir. Kutuplarda hava soğuk ekvatora gidildikçe hava sıcaktır. Üzerinde yer alan yeşil alanlar ve doğal ortamlar canlılara ev sahipliği yaparken oksijen ihtiyacını sağlarlar.

Ayrıca dünyanın dışını kaplayan atmosfer tabakası gezegeni uzaydan gelebilecek tehlikelere karşı korumaktadır.

Eğer siz bir turizmci olsanız Karadeniz bölgesindeki yayla gezilerini ve tatillerinin canlandırmak için neler yapardınız? Bu soru üzerine böyle bir cevap yazmayı düşündüm. Eğer ben olsam şunları yapardım;

  • Karadeniz bölgesinin yaylarını videoya çeker bu görüntülerden kısa reklam filmi oluştururdum. İlk olarak ülkemizin birçok büyük kanalında bu görüntüleri yayınlardım.
  • Dergi, gazete gibi lı ve görsel medyaya reklam verirdim.
  • Özellikle doğa ile ilgili sivil toplum kuruluşlarını turistik otellerime davet eder insanların bu bölgeyi tanımasını sağlardım.
  • Karadeniz bölgesinin coğrafi güzelliklerini çeker buraya gelirken bunları da görebilirsiniz şeklinde gösterimler yapardım.
  • Kendime bir internet sitesi yaptırır turizm alanlarının canlı görüntülerini yayınlardım. Tatilde neler yapabileceklerini ve nasıl bir hizmet alacaklarını kısaca açıklardım.
  • İlk olarak fiyatları düşük tutar tanınmaya önem verirdim.
yayla

Karadeniz bölgesinde yayla gezisi yapan bir turist

Bu dediklerimi yaptıktan sonra eminim turizm faaliyetleri canlanırdı. Belli bir zaman sonra ne reklama nede tanıtıma ihtiyacım olurdu. Çünkü artık memnun olan müşterilerimiz bizleri diğerlerine tanıtırdı.

Ova ve plato kavramlarını özellikle coğrafya derslerinde sıkça duyarız. Birbiriyle sıkça karıştırılan bu iki terimin anlamlarını öğrendikten sonra ova ve platolar arasındaki farklılıkları öğrenelim.

Ova Nedir?

Deniz seviyesi yüksekliğinden farklı yüksekliklerde olan, geniş düzlükler ve az eğimli olan yerlere ova denir.

Plato Nedir?

Plato akarsu ve nehirlerin akıntıları ile meydana gelen ova, yayla gibi alanların derin yarıklarla bölünmesi ile oluşur.

Ova ve Platolar arasındaki farklar

  1. Platolar genel olarak ovalardan daha yüksekte bulunurlar. Ovalar etrafındaki doğal ortamlara göre daha aşağıda kalırlar. Örneğin Bursa Ovası çevresi dağlarla çevrilidir.
  2. Ovalar tarım ve hayvancılık için platolara göre çok daha verimli topraklara sahiptir.
  3. Platolarda yerleşim tehlikeli ve risklidir. Ovalar bu nedenle yerleşim için çok daha fazla tercih edilir.
  4. Platolar coğrafi konumları gereği yükseklerde yer aldıkları için buradaki iklim koşulları ovalara göre çok daha serttir.
  5. Ovalar platolara göre çok daha zengin alüvyon barındırırlar.Çünkü akarsu ve nehirlerin aktığı ovalar alüvyon ile birikirler.
  6. Ovalar doğadaki çeşitli olaylar ve tepkimeler ile meydana gelebilir. Platolar ise su akıntıları nedeniyle meydana gelirler.
  7. Platoların her biri deniz seviyesinin üzerinde yer alır. Ovalarda istisnalar görülebilir.
  8. Ova ve platolar nem, sıcaklık gibi doğa koşullarında birbirinden çok farklıdır.
  9. Platolarda yerleşim olamayacağını söylemiştik. Karadeniz bölgesinde yer alan platolarda sezonluk yerleşimler görülebilir. Ovalarda sürekli yerleşim görülür.

ova plato

Resimde görülen geniş düzlükler ovalardır. Ülkemizde Bursa, Adana, İznik gibi ovalar bulunmaktadır.

Yukarıdaki özelliklere baktığımızda insanların geçmişten günümüze kadar neden ovalarda yaşadığını şimdi daha iyi anlıyoruz.  Ovaların ikliminin daha ılıman olması, tarıma elverişli toprakları ve su kaynaklarına sahip olması her zaman onları platolardan daha seçilebilir kılmıştır.